22 de agosto de 2018

Bradbury

O home estaba frío como un sapo albino.
Ray Douglas Bradbury, nado en Waukegan (Illinois) o 22 de agosto de 1920 e finado o 6 de xuño de 2012.

6 de xuño de 2018

Bradbury

Demasiado tarde comprendín que non é posible esperar a ser perfecto, que hai que saír á vida e caerse e levantarse como todo o mundo.
Ray Douglas Bradbury, nado en Waukegan (Illinois) o 22 de agosto de 1920 e finado o 6 de xuño de 2012.

5 de xuño de 2018

Asociación Ecolóxica

Hoxe, 5 de xuño, é o Día do Medioambiente e diferentes entidades imos a promover a fundación dunha nova entidade.
Ecoloxía, Lecer, Iniciativas e Actividades Sustentables (ELIAS).
Unha modesta entidade da que iremos informando.

4 de xuño de 2018

Inicio de A Fronteira

A FRONTEIRA
Eduardo A. Ponce

Anoitecía. Un fino manto de area e frío deslizábase ominosamente sobre a  cidade. Alá na fronteira, dous soldados escrutan o horizonte, apostados nas súas garitas, impertérritos ante o próximas quince horas de escuridade.
Holes aprendera, co transcorrer dos anos, a discernir case instintivamente, a través das continuas treboadas de area, cando se aproximaba cara á fronteira algún traslúcido. Willis, con todo, acababa de saír da Academia.
- Dígoche que o vin, polo norte. Camiñaba lentamente, pero o seu rastro era inconfundible - argumentaba Willis, sen despegar os ollos dos prismáticos de infravermellos.
- Mira mozo, levo seis anos neste deserto de morte, e podo asegurar, que antes que eses prismáticos capten a un traslúcido, xa o sentiches no teu cerebro e cheirado ao teu ao redor - contestou Holes, mentres acendía un cigarro.

...

3 de xuño de 2018

Inicio de AS ABOMINACIÓNS DE YONDO

AS ABOMINACIÓNS DE YONDO
CLARK ASHTON SMITH

A area do deserto de Yondo non é como a dos demais desertos; entre outras  cousas, Yondo atópase xusto no bordo do mundo, e ventos estraños que  sopran desde un golfo cuxa profundidade non puido determinar ningún astrónomo  sementaron os seus campos devastados co po gris de planetas corroídos, e  as cinzas negras de soles extinguidos. As montañas escuras e con forma  esférica que se elevan sobre unha planicie engurrada e erosionada non son tan só  montañas, xa que algunhas son asteroides caídos que se afundiron nesa area  abismal. Cousas estrañas xurdiron de espazos remotos, cuxa exploración está  prohibida polos deuses de todas as terras decentes e ben gobernadas. Pero
non existen deuses semellantes en Yondo, onde habitan os xenios das estrelas  desaparecidas, e os demos decrépitos cuxas casas foron destruídas en infernos  xa anticuados.
Raiaba un mediodía de primavera cando por fin conseguín saír do interminable  bosque de cactos onde me deixaron os inquisidores de Ong, cando vin aos meus  pés o comezo gris das chairas de Yondo. Repito que se trataba das  doce da mañá dun día de primavera, pero durante a miña estancia nese bosque  fantástico non atopara nada que me lembrase á primavera; a  vexetación que fora cortando no meu camiño, inchada, moribunda e medio  podrecida, non se parecía aos demais cactos, senón que tiña formas abominables de difícil  descrición. O aire estaba densamente cargado de cheiros putrefactos, e  os helechos leprosos moteaban a terra negra e a vexetación enroñada cunha
frecuencia cada vez maior. Víboras dun verde pálido levantaban a cabeza dos  arbustos de cactos, e observábanme con ollos dun ocre brillante, sen  pálpebras nin pupilas. Todo isto inquietoume durante moitas horas; non me gustaban  os fungus monstruosos de brazos descoloridos e cabezas dun malva venenoso que  crecían aos bordos dos charcos fétidos e a ondada sinistra que cubría as  augas amareladas non supuña precisamente un tranquilizante para alguén cuxos  nervios estivesen aínda alterados polas torturas recentes. Entón, cando  ata os enfermizos e horrendos cactos comezaron a escasear mentres que  aparecía xa a area cincenta, comecei a sospeitar ata que punto o meu herexía
espertara un tremendo odio nos sacerdotes de Ong, e a perversidade  infinita da súa vinganza.

...

2 de xuño de 2018

Inicio de ASÍ BURLAMOS A CARLOMAGNO

ASÍ BURLAMOS A CARLOMAGNO
R. A. LAFFERTY

-Estiveramos nalgúns moi altos-dixo Gregory Smirnov, do Instituto-, pero nunca nos atopamos nun tan grande como este, non rodeados de tan apaixonada expectación. Pero, se os cálculos de Epiktistes son correctos, este funcionará.

-Este funcionará-dixo Epikt
.
Era este Epiktistes a máquina Ktistec? Quen o crese? A masa principal de Epikt estaba cinco pisos debaixo deles, pero el instalara unha extensión de si mesmo ata aquel pequeno telladiño. O único que se necesitaba era un cable dun metro de diámetro cunha cabeza funcional montada no extremo.

E que cabeza escollera! Era unha cabeza de serpe de mar, unha cabeza de dragón, de cinco pés de lonxitude e copiada dun antigo entroido. Epikt deuse  tamén a si mesmo unha linguaxe humana, unha mestura de irlandés, hebreo e holandés que parecía sacada dun vello vodevil.

Pero tomouse aquel proxecto moi en serio.

(...)

1 de xuño de 2018

Fragmento de Códice Calixtino, de Luz Pozo Garza LUIS SEOANE

A LUÍS SEOANE

Coma un cántaro
que unha rapaza leva
con amor
as escuras lembranzas
entre a gloria
e a cinza
falan.

Pechas os ollos
sobre un códice vello
as verbas xorden
fondas
na idade sen acordo
so un nome.

...

31 de maio de 2018

A RESPOSTA

A RESPOSTA
Fredric Brown

Dwar Ev soldou ceremoniosamente a última conexión con ouro. Os ollos dunha ducia de cámaras de televisión contemplábanlle e o subéter transmitiu ao universo unha ducia de imaxes sobre o que estaba a facer.
Endereitouse e fixo un aceno a Dwar Reyn, achegándose despois a un interruptor que completaría o contacto cando o accionase. O interruptor conectaría, inmediatamente, todo aquel monstro de máquinas computadoras con todos os planetas habitados do universo - noventa e seis mil millóns de planetas - no supercircuito que os conectaría a todos cunha supercalculadora, unha máquina cibernética que combinaría todos os coñecementos de todas as galaxias.
Dwar Reyn falou brevemente aos miles de millóns de espectadores e oíntes.
Despois, tras un momento de silencio, dixo:
- Agora, Dwar Ev.
Dwar Ev accionou o interruptor. Produciuse un impresionante zumbido, a onda de enerxía
procedente de noventa e seis mil millóns de planetas. As luces acendéronse e apagaron ao longo dos moitos quilómetros de lonxitude dos paneis.
Dwar Ev retrocedeu un paso e lanzou un profundo suspiro.
- A honra de formular a primeira pregunta correspóndeche a ti, Dwar Reyn.
- Grazas - repuxo Dwar Reyn -, será unha pregunta que ningunha máquina cibernética puido contestar por si soa.
Volveuse á máquina.
- Existe Deus?
A impresionante voz contestou sen vacilar, sen o chasquido dun só relé.
- Si, agora existe un Deus.
Un súbito temor reflectiuse na cara de Dwar Ev. Deu un salto para agarrar o interruptor.
Un raio procedente do ceo despexado abateulle e produciu un curtocircuíto que inutilizó o interruptor.

FIN


30 de maio de 2018

Inicio de XA CHEGOU O MAIO de Antón Tovar

Xa chegou, de lonxe,
de verde, vestida,
co refaixo novo,
a dona perdida.

Chea de paxaros,
de froles cheíña,
vén a primavera
muíña, muíña.

No bico do maio
van os bicos dela,
e chegan seus bicos
deica aquela estrela.

A estrela lonxana
i a lúa i o sol
abrochan agora
tal como unha frol.

29 de maio de 2018

A CONDENA

A CONDENA
Fredric Brown

Charley Dalton, astronauta procedente da Terra, cometera un grave delito facía menos dunha hora tras a súa chegada ao duodécimo planeta que orbitaba ao redor da estrela Antares. Asasinara a un antariano. Na maioría dos planetas, o asasinato era un delito e noutros un acto de civismo. Pero en Antares era un crime capital.
- Condénaselle á morte - sentenciou solemnemente o xuíz antariano -. A execución levará a cabo mediante unha pistola de raios, mañá ao amencer.
Sen posibilidade algunha de recorrer a sentenza, Charley foi confinado no Pavillón dos Condenados.
O Pavillón compúñase de 18 luxosas cámaras, todas elas espléndidamente abastecidas dunha gran variedade de viandas e bebidas de todas clases, con cómodo mobiliario e todo aquilo que un poida imaxinar, incluída compañía feminina en cada habitación.
- Caramba! - dixo Charley.
O gardián antariano inclinouse e dixo:
- É o costume no noso planeta. Na súa última noite, aos condenados á morte concédeselles todo o que desexen.
- Case mereceu a pena a viaxe - contestou Charley -. Pero, dígame, cal é a velocidade de rotación do seu planeta? De cantas horas dispoño?
- Horas?... Iso debe ser un concepto terrestre. Vou telefonar ao Astrónomo Real.
O gardián telefonou e escoito atentamente durante un intre, daquela dirixíndose a Charley Dalton, informou:
- O teu planeta, a Terra, realiza 93 revolucións ao redor do seu sol no transcurso dun período de escuridade en Antares II. A nosa noite equivale, máis ou menos, a cen anos terrestres.
O gardián, cuxa esperanza de vida era de vinte mil anos, inclinouse respetuosamente antes de retirarse.
E Charley Dalton comezou a súa longa noite de festíns, de bebedeiras e etcétera, aínda que non necesariamente nesa orde.

FIN

28 de maio de 2018

MORT - MundoDisco 4

MORT
MundoDisco 4
(Comentario De Contraportada)

Mortimer é un mozo soñador e despistado a quen lle toca en sorte unha inesperada tarefa: converterse en aprendiz da Morte e aplicarse en liberar almas da súa envoltura carnal. A verdade, Mort non está demasiado capacitado para iso, e nunha das súas primeiras misións -liberar a alma dunha atractiva princesa que está a piques de ser asasinada-, decide no seu lugar «liberar» a alma do asasino, interferindo así nos designios do Destino e provocando o consecuente desaguisado. Pola súa banda, a Morte, delegando boa parte do seu traballo en Mort, dedícase a beber, xogar aos dados e embarcarse en enrevesadas reflexións filosóficas...


27 de maio de 2018

Pío Baroja - Medium

Pío Baroja - Medium

Son un home intranquilo, nervioso, moi nervioso; pero non estou tolo, como din os médicos que me recoñeceron. Analicei todo, profundei todo, e vivo intranquilo. Por que? Non o souben aínda.
   
Desde hai tempo durmo moito, cun soño sen ilusión; polo menos, cando me esperto, non recordo se soñei; pero debo soñar; non comprendo por que se me figura que debo soñar. A non ser que estea a soñar agora cando falo; pero durmo moito; unha proba clara de que non estou tolo.
   
A medula miña está a vibrar sempre, e os ollos do meu espírito non fan máis que contemplar unha cousa descoñecida, unha cousa gris que se axita con ritmo ao compás das pulsaciones das arterias no meu cerebro.
   
Pero o meu cerebro non pensa, e, con todo, está en tensión; podería pensar, pero non pensa... Ah! Sorrídesvos, dubidades da miña palabra? Pois ben, si.
   
Adiviñástelo. Hai un espírito que vibra dentro da miña alma.
...

26 de maio de 2018

Fragmento de Quintana Viva, de Xosé Filgueira Valverde.

NOS MAIOS
Naquel mes dos maios tiven moita dolor. Os rapaces andaban a cantar, polas rúas, e o recender das roseiras entraba polas ventás do xardín. ¡Que tristura teñen as cántigas e os arumes nun mes de maio tan tristeiro cal o meu! Porque naquel mes levaron ao meu pai nun cadaleito mouro e os cregos deixaron chea a casa dos laios das súas cántigas e do arume do seu incenso.
...
Este mes de maio
é o mes das flores
en que os paxariños
nos mostran os seus amores.

25 de maio de 2018

Inicio de PUNTO DECISIVO

PUNTO DECISIVO
Poul Anderson

Por favor, míster, podería darme unha galleta para a miña camelloterio?

Non eran exactamente as palabras que cabía esperar no instante en que a Historia cambiaba de curso e o Universo non podía volver ser nunca o que era. A sorte está botada; este é o signo da conquista: non podemos quedarnos sentados aquí por máis tempo; temos a esas verdades como evidentes en si
 mesmas; o navegante italiano ha arribado ao Novo Mundo; Divos meu, a cousa funciona! Ningún home dotado de imaxinación pode lembrar esas ou parecidas frases sen que un calafrío percorra a súa espiña dorsal. Pero as palabras que a pequena Mierna dirixiunos, naquela illa a medio milleiro de anos-luz da Terra...

A estrela estaba catalogada AGC 4256836, unha anana K2 de Casiopea. A nosa nave efectuaba un rutineiro recoñecemento preliminar daquela rexión, e xurdira bastante misteriosamente - con canta facilidade esquecen os terrestres que cada planeta é un mundo completo! -, aínda que o feito non tiña nada de extraordinario neste fantástico cosmos. Os Comerciantes anotaran os lugares que valía a pena investigar a fondo; o mesmo fixeran os Federais; as listas non eran idénticas.

Ao cabo dun ano, a nave e os homes estaban igualmente esgotados. Necesitabamos un descanso, pasar unas cantas semanas repóndonos e recuperándonos antes de emprender o longo voo de regreso. Atopar un lugar apropiado é toda unha arte. Hai que visitar os soles próximos que parecen máis
adecuados. Se se chega a un planeta cuxas características físicas xerais son terrestroides, compróbanse os detalles biolóxicos - moi coidadosamente, aínda que o feito de que a operación sexa case enteiramente automática faia bastante rápida - e establécese contacto cos autóctonos, se existen. Os primitivos teñen preferencia. E non porque se teman posibles perigos militares, como algúns cren. Os Federais insisten en que os nativos non se opoñan a que os estranxeiros acampen no seu territorio, en tanto que os Comerciantes non comprenden que alguén, civilizado ou non, que non descubrise a enerxía atómica, poida ser unha ameaza. O que ocorre é que os primitivos son menos dados a formular preguntas complicadas e a converterse nunha molestia. As tripulacións espaciais agradecen que non se lles fale de civilizacións mecánicas.
...

24 de maio de 2018

Idiomas

Un veciño de Lugo levou ao Valedor que o Concello lle impidira concursar nun certame cun relato en castelán

Un veciño de Lugo tramitou queixas ante o Valedor do Pobo denunciando que o Concello lle impide concursar no certame literario 'Ánxel Fole', "que ata agora estaba aberto a escritores en ambas as dúas linguas oficiais de Galicia", cun relato curto escrito en castelán, segundo asegurou Galicia Bilingüe.
Nun comunicado, a asociación informa de que asesorou ao lucense José Luis Fernández del Valle, que denunciou o caso tras constatar que se limitara a participación "só a obras escritas en galego", cando o concurso "era bilingüe ata este ano".
"A dotación económica incrementárase para os escritores galego falantes, mentres que para os castelán falantes sinxelamente desaparecera", denuncia Galicia Bilingüe, que constata que en Galicia está a resultar "case imposible" acceder a axudas públicas e a premios literarios e artísticos "se se usa o español". Na súa opinión, esta é unha forma "inxusta" de "limitar" a creación nunha lingua oficial, algo que Galicia Bilingüe considera "desalentador" para moitos escritores e "empobrecedor" para "toda a sociedade".
Deste modo, ademais das queixas ante o Valedor e o Defensor del Pueblo, Fernández presentou unha carta no rexistro do Concello de Lugo dirixida ao seu alcalde, José Clemente López Orozco, na que pide que lle aclare "qué criterios" se seguiron para decidir este cambio "que lle prexudica".
Tamén solicitou "un cambio" nas bases do concurso para poder optar a un premio que, destacou a asociación, leva o nome dun escritor "que alcanzou a fama escribindo en ambas as dúas linguas de Galicia".         

23 de maio de 2018

Inicio de Os parentes do pobo dos elfos

Os Parentes do Pobo dos Elfos.
Lord Dunsany


1. As Criaturas Salvaxes

Sopraba o vento do norte, e os últimos días de Outono sucedíanse en tons vermellos e dourados. Sobre os pantanos a tarde elevouse solemne e fría.
   
E todo estivo tranquilo.
   
Entón a última pomba volveu ao seu fogar nas árbores, na distante terra seca, cuxas formas se tornaron misteriosas na néboa. E novamente estivo tranquilo. Mentres a luz desvanecía e a bruma facíase máis profunda, o misterio arrastrouse desde todos os recunchos, achegándose.

Daquela os verdes chorlitos chegaron trinando, e todos descenderon. E novamente todo foi quietude, salvo cando un dos chorlitos elevábase e voaba un pouco, profiriendio o berro da desolación. E a terra volveuse acougo e silencio, esperando a primeira estrela. Entón apareceu o pato e a mareca, bandada tras bandada: e toda a luz do día desvaneceuse do ceo excepto unha banda vermella de luz. Sobre a luz apareceron, negras e inmensas, as ás dunha bandada de gansos batendo o vento sobre os pantanos. Eles, tamén, baixaron entre os xuncos.

E repentinamente, as estrelas apareceron e brillaron na calma, e logo houbo silencio nos inmensos espazos da noite.

...

22 de maio de 2018

ARTHUR CONAN DOYLE (22 maio)

RESEÑA BIOGRAFICA

ARTHUR CONAN DOYLE

Naceu en Edimburgo o 22 de maio de 1859. Estudou medicamento e exerceuna en Southsea
(Inglaterra).

Creador do personaxe Sherlock Holmes, detective de incrible sagacidade, e do seu axudante, o Dr. Watson. O primeiro relato (dun total de 68) onde aparece aquel personaxe o pulicó en 1887, e as súas características baseounas nun profesor que coñeceu na universidade. A popularidade de todas as súas novelas aínda segue viva hoxe en día: Estudo en Escarlata (1882), O Signo do Catro (1890), As Aventuras de Sherlock Holmes (1892), Memorias de Sherlock Holmes (1894), O Sabuxo dos Baskerville (1902), etc.

En 1902 foi nomeado Lord. Morreu o 7 de xullo de 1930 en Crowborough (Sussex).

21 de maio de 2018

Inicio de A capa

A capa
Dino Buzzati


Ao cabo dunha interminable espera, cando a esperanza comezaba xa a morrer, Giovanni regresou a casa. Aínda non deran as dúas, a súa nai estaba a quitar a mesa, era un día gris de marzo e voaban as pegas.

Apareceu de improviso no umbral e a súa nai gritou: «Ah, bendito sexas!», correndo a abrazalo. Tamén Anna e Pietro, os seus dous irmanciños moito máis pequenos, puxéronse a gritar de alegría.

Chegara o momento esperado durante meses e meses, tan a cotío entrevisto nas doces ilusións da alba, que debía traer a felicidade.

El apenas dixo nada, tendo xa suficiente traballo con reprimir o pranto. Deixara deseguido o pesado sabre encima dunha cadeira, na cabeza levaba aínda o gorro de pelo. «Deixa que che vexa», dicía entre bágoas a nai retirándose un pouco cara atrás, «déixame ver o guapo que estás. Pero que pálido estás ... ».

Estaba realmente algo pálido, e como consumido. Quitouse o gorro, avanzou até a metade da habitación, sentou. Que canso, que canso, mesmo sorrir parecía que lle custase.

...

20 de maio de 2018

Inicio de CYRION EN BRONCE

CYRION EN BRONCE
Tanith Le

Máis preto do ceo que as árbores, a torre elevábase no manto verde do oasis. Baixo ela unha charca en repouso, adelfas, canas, columnas de palmeiras coas súas rotas celosías de frondas, que o sol, no seu percorrido cara ao oeste, desgarrara con diminutos dardos avermellados. Máis aló, en todas direccións, as secas dunas do deserto, tinguidas de cobre nas súas ladeiras occidentais.

O individuo da torre non miraba isto. Contemplaba un cristal montado sobre unha base de bronce. O cristal mostráballe unha zona de deserto a case dous quilómetros de distancia do oasis. Outro home camiñaba na espida area, avanzando cara ao Oeste na mesma dirección que o día. Cara á torre.

O viaxeiro era novo, alto e esvelto e vestía a indumentaria amplía e negra dos nómades. Unha espada envainada nunha funda de coiro vermello descansaba nun costado. Pero o sol acendía o seu cabelo louro e o seu marabilloso rostro, provocando preocupación no vixiante da torre. Do deserto radiante,
belo e terrible, xurdiran profetas. Profetas e demos.

Algo se axitou debaixo da torre, preto da porta atrancada con ferrollos. Juved, o vixiante, non se preocupou por iso, xa que vira a cotío aquela axitación e coñecía ben a súa natureza. Deica pouco o mozo chegaría ao oasis e a axitación aumentaría. Habería unha reacción, un berro de sorpresa. O aceiro xurdiría da vaina vermella, reflectindo os avermellados raios do sol. Sangue vermello empaparía o po. Entón, por pouco tempo, Juved tería paz.

...

19 de maio de 2018

Inicio de OCTAVIO O INVASOR

OCTAVIO, O INVASOR
Ana María Shua


Estaba preparado para a violencia aterradora da luz e o son, pero non para a presión, a brutal presión da atmosfera sumada á gravidade terrestre, exercéndose sobre ese corpo tan distinto do seu, cuxas reaccións non aprendera aínda a controlar. Un corpo descoñecido nun mundo descoñecido. Agora, cando despois da dor e da angustia da pasaxe, esperaba atopar algunha forma de alivio, todo o horror da situación facíaselle presente.
Só as penosas sensacións da transmigración podían compararse ao que acababa de pasar, pero despois daquela experiencia tivera uns meses de descanso, case podería dicirse de convalecencia, nunha escuridade cálida onde os sons e a luz chegan moi amortecidos e o líquido no que flotaba
atenuaba a gravidade do planeta. Sentiu frío, sentiu un malestar profundo, sentiu transportado dun lado a outro, sentiu que o seu corpo necesitaba desesperadamente osíxeno, pero como e onde obtelo? Un alarido escapóuselle da boca, e soubo que algo se expandía no seu interior, un enxeñoso mecanismo automático que lle permitiría utilizar o osíxeno do aire para sobrevivir.
- Home - dixo a partera -. Un varoncito san e fermoso, señora.
- Como o vai a chamar? - dixo o obstetra.
- Octavio - contestou a muller, esgotada polo esforzo e colmada desa pura felicidade física que só pode proporcionar a interrupción brusca da dor.

Octavio descubriu, como unha circunstancia máis do horror no que se atopaba inmerso, que era incapaz de organizar en percepción as súas sensacións: debía haber voces humanas, pero non podía distinguilas na masa indiferenciada de sons que o asfixiaba, outra vez sentiu transportado, algo ou alguén o tocaba e movía partes do seu corpo, a luz danábao. De súpeto alzárono polo aire para depositalo sobre algo morno e brando. Deixou de aullar: desde o interior dese lugar cálido proviña, amortecido, o ritmo compasado, tranquilizador, que ouvira durante a súa convalecente espera. O terror diminuíu. Comezou a sentirse inexplicablemente seguro, en paz. Alí estaba por fin, formando parte das avanzadas, neste novo intento de invasión que, esta vez, non fracasaría. Tiña o deber de sentirse orgulloso, pero o cansazo loitou contra o orgullo até vencelo: sobre o peito da femia terrestre que cría ser a súa nai quedou, por primeira vez neste mundo, profundamente durmido.

Espertou un tempo despois. Sentía máis lúcido e comprendía que ningunha preparación previa podería ser suficiente para responder coherentemente ás brutais esixencias dese corpo que habitaba e que só agora, a partir do nacemento, impúñanse en toda a súa crueza. Era Iógico que a ransmigración
non se tentou en especímenes adultos: o brusco cambio de conduta, a repentina torpeza no manexo do seu corpo, fosen inmediatamente detectados polo inimigo.

...

18 de maio de 2018

Inicio de Espazo escuro

ESPAZO ESCURO
Robert F. Young

Vivo nunha cova.

Non teño nome. A maior parte do tempo pásoo durmindo.

Sempre levo a mesma roupa. Camisa vermella, pantalóns cor canela, botas negras.

O ruído dalgunhas pedras no pronunciado outeiro que conduce cara á boca da cova espertoume. Isto mesmo xa ocorreu moitas veces. Estou deitado sobre as miñas costas no chan da cova. Vólvome sobre o meu estómago, apóiome sobre as mans e os xeonllos e indicio cara á entrada da cova. Extrañamente, aínda que esta experiencia repetiuse moitas veces, nunca se quen é o meu visitante ata que lle vexo. É unha rapariga. Non, en realidade non é unha rapariga, senón unha muller, pero penso nela coma se fose unha rapariga. Mirámonos baixo a luz grisácea e ela está tan sorprendida de verme a min como o estou eu de vela a ela.

Nese momento profire un berro e lánzase outeiro abaixo.

Vou detrás dela.

...

17 de maio de 2018

CANDO TI VOLVAS... de Valentín Paz Andrade (Día de Galicia-Letras Galegas)

NA MATRICIAL GALIZA, SEMPRE TÚA,
que dende a Torre de Hércules ao Miño
un facho acenderá por cada illa,
cando ti volvas polo mare;
de toxo unha fogueira en cada monte;
cando ti volvas polo mare;
dos castros na coroa unha cachela,
cando ti volvas polo mare;
unha loura candea en cada pino;
cando ti volvas polo mare;
o seu cirio de frouma os alciprestes,
cando ti volvas polo mare;
luces de ardora branca en cada mastro,
cando ti volvas polo mare;
un farol mariñeiro en cada dorna,
cando ti volvas polo mare;
veliñas á xanela en cada casa,
cando ti volvas polo mare;
e as pérolas das bágoas derramadas,
cando ti chegues polo mare;
cando ti chegues polo mare...
Galiza, 1954

16 de maio de 2018

Sobre Futbol

Ronaldo
M. Vázquez Montalbán

De todas as relixións deseñadas no século XX, a máis poderosa é o  deporte, e moi especialmente o fútbol en Europa, América Latina, parte de África e Asia. A definitiva implantación do fútbol como relixión non revelada produciuse nos últimos 50 anos, e a pesar de que non tivo profetas, nin deuses sobenaturais que o avalasen, dogmas e rituais deron a este deporte a gravidade de toda comuñón dos santos e dous superestructuras de poder, unha igrexa (a FIFA) e un deus. O primeiro deus futbolístico contemporáneo foi Alfredo Dei Stéfano; a continuación Pele, daquela Cruyff, despois Maradona e mediados os anos noventa do século XX, recentemente derrubado o muro de Berlín, produciuse unha crise teolóxica grave porque existía a relixión, o ritual máis mediatizado que nunca, presidentes de club ao Berlusconi que aspiraban a ser Fu Manchú ou Bin Laden, pero non había maneira de atopar un deus irrebatible.
...

15 de maio de 2018

Inicio de Cidade Negra

Cidade Negra
Rafael Marín Trechera

A Óscar Lobato

Non te creas nada do que din, raparigo. Iso é todo propaganda. A pesar da praia, a luz e as festas esta é unha cidade negra. Ven ao sur e esquece a miseria urbana. Non hai nada mellor que un sitio onde todo o mundo coñécese e nunca pasa nada estraño, non cho contaron nunca? Non cho creas. Nada diso é verdade, raparigo. Nada. Esta é unha cidade negra.

Aquí os borrachos dedícanse a tourear os coches e o festival non se acaba ata que chega unha ambulancia cando xa é demasiado tarde: Logo a ninguén lle dá por querer decatarse de como un pobre diaño que non pode andar tres pasos sen dobrarse en redondo aparece atropelado a máis de dez quilómetros do sitio onde o viron facendo o pallaso por última vez. Aquí os yonkis varren patios de día e pídenche diñeiro coa criatura en brazos pola noite, e entre biberón e "ajax pino" sacan tempo libre para seguir un curso acelerado de ATS. Non me preguntes como. Eu só cóntoche o que sei que pasa. Non son adiviño. Só vin cousas raras e cóntochas.

Aquí o guindastre serve para coaccionarte tanto como o maricón que che ensucia o parabrisas se non lle dás cinco duros mentres esperas a que cambie o semáforo, e de cando en vez algún listillo utilízaa
para abrir as portas dun hipermercado a forza de tiróns e logo non ten máis que servirse como nun cash and carry, todo embalado e listo para entregar a domicilio. Se o saberei eu, que estaba de garda xurado o día que me tiraron o escaparate encima. Moi discretos, os fillos de mala nai. Nin che imaxinas a cara que puxen cando abrín os ollos e vin os uniformes azuis dos madeiros facendo horas extras.

...

14 de maio de 2018

Unha cidade flotante XLI

Xulio Verne
Unha cidade flotante XLI

Conseguín, de gardamariña en gardamariña, gañar o tambor de estribor. A bruma deixara moi esvaradía a cuberta. Ao ir collerme á paralela por un dos seus puntais, un corpo chegou rodando aos meus pés. Era o doutor Dean Pitferge. Aquel tipo púxose ao momento a gatiñas e mirándome, exclamou:
-Xusto. As paredes do Great-Eastern describen un arco de 40 graos; vinte de elevación e outros tantos de depresión.
-De verdade? -respondín rindo, non pola observación senón pola ocasión en que se facía.
-¡Tal como soa! -repuxo-. A velocidade das paredes é, durante a oscilación, dun metro setecentos corenta e catro milímetros por segundo. Un transatlántico, que ten a metade de longo, só emprega ese tempo en caer dunha a outra borda.
-Entón díxenlle-, posto que o buque recobra axiña que a vertical, hai sobra de estabilidade.
-Si, ¡para el, pero non para nós! -respondeu alegremente o doutor- pois, como vedes, recobramos a horizontal mellor que queremos.
Encantado da súa réplica, levantóse o doutor e, apoiados un noutro, logramos chegar a un banco da toldilla. Felicitei alí a Pitferge, porque só tiña algunhas desolladuras, cando podía haberse roto a cabeza.
-Aínda non Regamos ao fin díxome-. Pronto ocorrerá algunha desgraza.
-A nós?
-Ao buque, que é o mesmo.
-Se falades en serio, por que vos embarcastes?
-¡Porque teño ganas de ver a que sabe un naufraxio! -dixo o doutor coa maior formalidade.
-É a primeira vez que navegades neste barco?
-Non. fixen nel, como curioso, varias travesías.
-Entón non vos queixedes.
-Non me queixo. Fago constar os feitos e espero paciente a hora da catástrofe.
Burlábase aquel home de min? Os seus olliños parecíanme moi irónicos. Quixen tentearlle máis.
-Doutor -díxenlle-, aínda que non sei en que feito poden fundarse os vosos prognósticos, debo advertirvos que o Great-Eastern atravesou xa vinte veces o Atlántico, e que o conxunto das súas viaxes foi satisfactorio.
-Que importa iso? -contestou-. Este buque está enmeigado, para empregar a expresión do vulgo. O seu destino está escrito. Todo o mundo sábeo e ninguén se fía del.
»¡Cantas dificultades houbo que vencer para botalo ao auga! Resistíase tanto a mollarse como o hospital de Greenwich. Creo que o seu construtor Brunnel morreu, como dicimos os médicos, de resultas da operación.
-Sodes, seica, materialista?
-A que vén esa pregunta?
-Fágoa porque observei que moitos que non cren en Deus, cren en todo o demais, ata no mal de ollo.
-Chanceade, pero deixádeme proseguir argumentando -replicou o doutor-. O Great-Eastern arruinou xa varias compañías. Construído para o transporte de emigrantes e o de mercancías a Australia, non viu Australia.

13 de maio de 2018

Unha cidade flotante XL

Xulio Verne
Unha cidade flotante XL

Logo dunha noite de insomnio, levanteime ás seis da mañá. Agarrado cunha man ao marco da litera, vestinme coa outra, a forza de traballos. Non puidese, sen punto de apoio, manterme en pé, e tiven que soster co meu levita unha rifada loita. Deixei logo o meu camarote, atravesei, como puiden, o salón cheo de revoltosos fardos e subín, a gatiñas, a escaleira, como un campesiño romano que rubise polos chanzos da Scala Santa de Poncio Pilato, e cheguei á cuberta, onde me aferrei vigorosamente a un gardamariña.
Nada de terra á vista. dobraramos pola noite o cabo Clear, e distinguíase por todos lados esa circunferencia que trazan as augas sobre o azul do ceo. Grandes ondas de cor de lousa, que non se desfacían, inchaban o mar. O Great-Eastern, collido ao sesgo e non apoiado por vela algunha, se balanceaba espantosamente. Os seus paus describían arcos de círculo, cal se fosen enormes pezas de compás. O oficial de cuarto, aferrado á pasadera, se mecía como nunha randeeira, pois era imposible permanecer en pé.

12 de maio de 2018

Unha cidade flotante XXXIX

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXXIX

CAPÍTULO VIII
A noite do mércores ao xoves foi mala. O meu leito axitouse extraordinariamente e tiven que apoiar os meus xeonllos e cóbados na súa táboa de dobre suspensión. Sacos e maletas danzaban polo camarote. Oíase un estrépito inusitado no salón inmediato, onde foran depositados, provisionalmente, dous ou trescentos fardos que chocaban coas mesas e bancos. Golpeaban as portas, gemían os tabiques, vasos e botellas daban chasquidos nas súas móbiles suspensións e caían ao chan, nas cociñas, cataratas de vaixela. Resoaban tamén os mugidos da hélice e os golpes das rodas que, saíndo da auga, alternativamente, azoutaban o aire coas súas paletas.
Comprendín que, habendo refrescado o vento, non permanecía xa insensible o buque ás ondas que lle collían ao seu longo.

11 de maio de 2018

Unha cidade flotante XXXVIII

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXXVIII

A superficie de calor das catro caldeiras reunidas é de 780 metros cadrados.
Este «Encine-padole» marcha con majestuosa calma; o seu excéntrico, arrastrado pola árbore, parece elevarse como un globo aerostático. Pode dar 12 voltas de roda por minuto e forma contraste coa máquina da hélice, máis veloz e furiosa, impulsada por 1.600 cabalos de vapor.
Esta componse de catro cilindros fixos e horizontais unidos de dous en dous polas súas cabezas.
Os seus émbolos, que percorren 1,24 metros, actúan directamente sobre a árbore da hélice.
Baixo a presión producida polas súas seis caldeiras, cuxa superficie de calor é de 1,165 metros cadrados, a hélice, a pesar do seu peso de 60 toneladas, pode dar 48 voltas por minuto, pero entón a máquina, jadeante, oprimida, se desboca en rapidez vertixinosa, e os seus longos cilindros parecen atacarse, tocandose cos seus émbolos como dous enormes carneiros.
O Great-Eastern posúe, ademais, seis máquinas auxiliares para a alimentación, as bombas e os cabrestantes. Como se ve, o vapor desempeña, a bordo un importante papel en todas as manobras.
Tal é este buque de vapor, sen par, non parecido a outro algún.
A pesar disto, un capitán francés escribiu no seu diario a inocentada seguinte: «Atopado buque, seis paus, cinco chemineas. Suposto Great-Eastern.»

10 de maio de 2018

Unha cidade flotante XXXVII

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXXVII

Dous das chemineas pertencen á máquina das rodas e están diante dos tambores; as tres da popa son da máquina de hélice. Son cilindros de gran radio, sostidos por fortes cadeas e de 30 metros e medio de altura.
No interior do buque, a distribución está moi ben entendida.
Na proa están os lavadoiros ao vapor e os aloxamentos da tripulación. Segue un salón para señoras, e outro maior, alumados por lámpadas de dobre suspensión e adornados con espellos e pintura. Claraboyas laterais, sostidas por elegantes columnatas douradas, deixan pasar a luz a estas magníficas cámaras que comunican coa ponte superior por medio de escaleiras de caracol de banzos metálicos e varandas de caoba.
Diante están dispostas catro filas de camarotes separados por un corredor; uns comunícanse por medio dunha meseta e aos outros se chega por unha escaleira particular.
Os tres vastos dinning-rooms da popa presentan análoga disposición para os camarotes. Un corredor embaldosado que dá volta á máquina das rodas, entre as súas paredes de metal e os outeiros, dá paso das habitacións de proa ás de popa.
As máquinas do Great-Eastern están reputadas, con razón, por obras mestras de... ía dicir de reloxería. Nada hai tan asombroso como aqueles enormes sistemas de rodas, funcionando suave e precisamente, como un reloxo. A forza nominal da máquina de rodas é de mil cabalos. Componse esta máquina de catro cilindros oscilantes, de 2,26 metros de diámetro, apareados e cuxos émbolos directamente articulados ás bielas, desenvolven 4,27 metros de carreira. A presión media é de 20 libras por polgada, preto de 1,76 quilogramos por centímetro cadrado, ou sexa unha atmosfera e dous terzos.

9 de maio de 2018

Unha cidade flotante XXXVI

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXXVI

As liñas do Great-Eastern son moi longas. As cadeas das áncoras corren por escobenes que horadan a súa estrave. A súa proa, moi aguda, sen ocos nin saíntes, é perfecta.
O seu popa, redondeada, cae un pouco e desdice do conxunto.
Seis mastros e cinco chemineas elévanse sobre a súa cuberta. Os tres paus que se achan cara á proa son: o «fore-gigger» e o «fore-mast» ambos os paus trinquetes e o «main-mast» ou pau maior. Os tres posteriores son o «aftermain-mar», o «mizen-mast» e o «after-gigger». O «foremast» e o «main-mast» levan gavias e juanetes, e os outros catro só velas triangulares. O velamen total está formado por 5.400 metros cadrados de lona moi boa, da fábrica de Edimburgo. Nas inmensas cofas do segundo e terceiro pau pode manobrar perfectamente a calquera orde, unha compañía.
Destes seis paus, sostidos por obenques e brandales metálicos, o segundo, terceiro e cuarto; están formados por chapas de ferro claveteadas, verdadeira obra mestra da arte calderero. Miden, na fogonadura, 1,10 metros, e o maior ten 207 pés de elevación: non son tan altas as torres da nosa Señora.

8 de maio de 2018

Unha cidade flotante XXXV

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXXV

CAPÍTULO VII
dixen xa que a eslora do Great-Eastern pasaba de dous hectómetros.
Para deixar satisfeitos aos ávidos de comparacións, direi que é un terzo máis longo que a ponte das Artes. Non puidese revolverse no Sena, e o seu calado impediríalle flotar doutro xeito que como flota o mesmo ponte. O buque mide, en realidade, 270 metros e medio entre os seus perpendiculares, na liña de flotación. Na cuberta, de popa a proa, ten 210 metros e medio, lonxitude dobre da que teñen os maiores buques transatlánticos. A súa manga é de 25 metros 30 centímetros na cuaderna mestra, e de 36 metros 65 centímetros ata fóra dos tambores.
O casco do Great-Eastern está feito a proba dos golpes de mar máis formidables. É dobre e o fortna un conxunto de celdillas de 86 centímetros de altura.
Ademais, 13 compartimientos, separados por fortes tabiques, aumentan a súa seguridade baixo o punto de vista das vías de auga e o incendio. Dez mil toneladas de ferro entraron na construción deste casco, e tres millóns de cravos, remachados estando arroibados ao lume, aseguran a perfecta unión das láminas da súa forro.
Cando cala 30 pés de auga, o Great-Eastern desaloxa 2.500 toneladas. En lastre só cala 6,10 metros. Pode transportar 10.000 pasaxeiros. Das 373 cabezas de distrito de Francia, 274 están menos poboadas que o estaría esta subprefectura flotante coa súa máximum de pasaxeiros.

7 de maio de 2018

Unha cidade flotante XXXIV

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXXIV

Tomado o lunch, poboáronse outra vez as toldillas. Os coñecidos saudábanse ao paso, como os paseantes de Hyde Park. Os nenos saltaban, corrían, xogaban cos seus aros e balóns, coma se estivesen sobre a area nas Tullerías. Case todos os homes fumaban paseando. As señoras charlaban, sentadas en cadeiras de tesoira. As ayas e aias coidaban dos nenos. Algúns americanos panzudos se columpiaban en cadeiras de brazos de balancín. Os oficiais do buque ían e viñan, uns observando a agulla, outros respondendo ás preguntas, algunhas farto inocentes ou ridículas, dos viaxeiros. Entre os resoplidos da brisa oíanse os ecos dun órgano colocado no salón de popa e os de dous ou tres pianos de «Pleyel» que nos salóns -baixos facíanse unha competencia lamentable.
A iso das tres, resoaron estrepitosas voces de triunfo, e os viaxeiros cubriron as toldillas. O Great-Eastern pasaba a dous cables dun paquebote ao que adiantara.
Era o Dropontis, con rumbo a Nova York, que saudou ao xigante dos mares, a quen este contestaba.
Ás catro e media aínda se divisaba terra, a tres millas a estribor. Apenas nos permitía vela a escuridade dun chuvasco repqntino. Pronto apareceu unha luz. Era o faro de Fastenet, colocado nun picacho illado. Non tardou en pechar a noite, durante a cal debiamos dobrar o cabo Clear, última punta adiantada da costa de Irlanda.

6 de maio de 2018

Unha cidade flotante XXXIII

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXXIII

Nos comedores había catro filas de mesas. Os vasos e botellas, colocados en pratos de dobre suspensión, conservaban a súa posición vertical, a pesar dos vaivéns. O buque non sentía as ondas. Homes, mulleres e nenos podían comer e beber sen perigo. Gran número de atentos camareiros facía correr, en torno das mesas, exquisitos pratos, e fornecía a cada pasaxeiro, con arranxo á lista que formaba, viños e doces que se pagaban aparte. Distinguíanse os californianos pola súa afección ao champaña.
Unha lavandeira, enriquecida nos lavadoiros de San Francisco, bebía, en compañía do seu marido, aduaneiro retirado, «Cliquot» a tres dólares botella. Algunhas misses escuálidas e descoloridas engulían talladas de vaca chorreando sangue. Longas ladyes, con defensas de marfil, baleiraban nas hueveras os ovos pasados por auga. Outras saboreaban apio do deserto, con marcada satisfacción. Todos traballaban con fervor.
Aquilo era unha fonda en pleno París, non en pleno Océano.

5 de maio de 2018

Unha cidade flotante XXXII

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXXII

-¡A nosa vella Inglaterra! -repuxo sorrindo Corsican-. Xa non estamos nela, pois o buque que nos leva, aínda que sexa inglés, está fretado por franceses e condúcenos a América.
Sobre as nosas cabezas ondean tres pavillóns que indican que pisamos un chan franco-anglo-americano.
-Que importa? -respondeu Fabián, cuxa fronte #engurrar momentaneamente, cal baixo unha dolorosa impresión-. O esencial é que corra a nosa licenza. O movemento é a vida. Esquezamos o pasado e matemos o presente renovando os obxectos que nos rodean. Dentro dalgúns días abrazarei, en Nova York, á miña irmá e aos meus sobriños, a quen non vin desde fai moitos anos. Despois visitaremos os Grandes Lagos, baixaremos o Mississipi ata chegar a Nova Orleans. Daremos unha batida no Marañón, e despois, dun salto, pasaremos a áfrica, onde os leóns e os tigres déronse cita no Cabo para festexar ao capitán Arquibaldo; feito isto, volveremos impor a vontade da metrópoli aos cipayos.
Fabián falaba con volubilidad nerviosa, mentres o seu peito se henchía de suspiros.
Indubidablemente, algunha desgraza que non me deixaron adiviñar as súas cartas amargaba a súa vida. Arquibaldo Corsican debía coñecer aquel segredo, pois demostraba cara a Fabián, algo máis novo que el, o seu agarimo de irmán maior, unha amizade desas que poden levar ao heroísmo, en ocasións determinadas.
Un groso camareiro interrompeu a nosa conversación, tocando a bucina para avisar, cun cuarto de hora de anticipación, o lunch das doce e media. O rouco instrumento, con gran satisfacción dos pasaxeiros, resoaba catro veces ao día: ás oito e media, para o xantar; ás doce e media, para o lunch; ás catro e media, para comer, e ás sete e media, para o té. Os pasaxeiros, despexando as anchas rúas, acháronse pronto sentados á mesa; eu coloqueime entre Fabián e o capitán Arquibaldo.

4 de maio de 2018

Unha cidade flotante XXXI

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXXI

Corsican e eu saudámonos.
-Apenas nos vimos onte, querido Fabián -dixen a Macelwin, cuxa man estreitei-, na confusión da saída. Todo o que sei é que non debo á casualidade a dita de acharnos xuntos a bordo. Confeso que se en algo influín na vosa determinación...
-Sen dúbida, querido compañeiro -contestoume-. O capitán Corsican e eu, ao chegar a Liverpool, iamos tomar pasaxe no China, da liña de Cunard. A noticia da viaxe que ía emprender o Great-Eastern fíxonos reflexionar acerca de se sería conveniente modificar o noso plan primitivo, aproveitando ocasión tan favorable; pero a noticia de que estabades a bordo acabou de decidirme, pois para min é un pracer a vosa compañía. Non nos volvemos a ver desde aquela deliciosa viaxe que fixemos fai tres anos ao territorio escandinavo, e por iso a barcaza tróuxonos onte.
-Querido Fabián -respondinlle-, creo que nin vos nin o voso amigo arrepentirédesvos. A travesía do Atlántico neste enorme barco ha de ser interesante para vós, por pouco mariños que sexades. A última carta que fai seis meses datastes en Bombai, facíame crer que estabades no rexemento.
-Estabamos con el fai tres meses, pasando aquela vida dos oficiais do exército da India, medio labriega, medio militar, na cal organízanse máis cacerías que columnas de operacións. Preséntovos, no capitán Arquibaldo, o terror dos juncales, o gran matador de tigres. Pero aínda que raparigos e sen familia, quixemos dar un pouco de repouso a aquelas feras da península e vir respirar algúns átomos de aire europeo. obtivemos un ano de licenza, e polo mar Vermello, Suez e Francia, chegamos á nosa antiga Inglaterra coa velocidade duntren expreso.

3 de maio de 2018

Unha cidade flotante XXX

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXX

O mar que nos separaba da costa tiña unha cor verde sucio, coma se fose unha táboa manchada irregularmente de sulfato de cobre. O vento seguía refrescando, algunhas néboas revoloteaban, como masas de po, bricks e goletas numerosas trataban de afastarse da costa; os steamers pasaban chuspindo fume negruzco, pero o Great-Eastern, aínda que non ía animado de gran velocidade, deixábaos atrasados, sen traballo.
Pronto, tivemos á vista a Locen’s Town, puertecillo de arribada, diante do cal manobraba unha escuadrilla de pescadores. Todo buque, veña de América ou dos mares do Sur, sexa de vapor ou de vela, de guerra ou mercante, solta alí, ao pasar de longo, o seu valija de correspondencia. Un tren correo, sempre disposto, lévaa en poucas horas a Dublin. Alí, un paquebote, sempre fumarento, steamer de puro sangue, máquina polos seus catro costados, verdadeira chea de rodas que asuca as ondas: non menos útil que o Gladiador ou A Filla do Aire, toma estas cartas, e atravesando o estreito con velocidade de 18 millas por hora, deposítaas en Liverpool. A correspondencia adianta así nun día aos correos transatlánticos máis lixeiros.
O Great-Eastern, a iso das nove, subiu ao Leste-Nordés. Acababa eu de chegar á cuberta cando se achegou a min o capitán Macelwin, acompañado dun amigo seu, de seis pés de estatura e de barba loura e longos mostachos que, perdidos en poboadas patillas, segundo a moda, deixaban a barba ao descuberto. O tipo daquel bo mozo era o do oficial inglés; levaba a cabeza alta pero sen violencia; a súa mirada era serena, e o seu paso solto e distinguido; presentaba todos os síntomas dese valor tan raro que pode chamarse «valor sen furia». Respecto da súa profesión, non me enganou.
-Preséntovos ao meu amigo Arquibaldo Corsican, capitán, como eu, no 22 de liña do exército da India.

2 de maio de 2018

Unha cidade flotante XXIX

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXIX


CAPÍTULO VI
Ao outro día, 27 de marzo, o Great-Eastern seguía, por estribor, a accidentada costa irlandesa. A miña habitación era un camarote de primeira de proa, moi bonito, iluminado por dúas anchas partes de luz; estaba separado do salón de proa por outra fila de camarotes,
de maneira que non podían chegar a el as estrepitosas melodías dos pianos, que non escaseaban, nin das conversacións. Era unha choza illada, ao último dun arrabal. Os seus mobles eran unha litera, un tocador e un escano.
Ás sete da mañá, logo de atravesar as dúas primeiras salas, cheguei á cuberta, pola cal vagaban xa os viaxeiros. Un abalo apenas perceptible, movía o buque. O vento era bastante fresco, pero a mar, desenfilada pola costa, non podía ser grosa. Tranquilizábame por completo a indiferenza do Great-Eastern, que me parecía de bo agüero.
Desde a toldilla do café vin a extensa costa, elegantemente perfilada, que debe o nome de «Costa de Esmeraldas» á súa verdura perpetua. Algunhas casiñas espalladas, un posto de aduaneiros, un branco penacho de fume procedente dalgunha locomotora que atravesaba un val entre dous outeiros, algún telégrafo óptico illado, facendo muecas aos buques que vía mar dentro, animábana.

1 de maio de 2018

Unha cidade flotante XXVIII

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXVIII

Ás tres da tarde, logo de haber franqueado os pasos do Mersey, o Great-Eastern saía á canle de San Jorge. Sopraba o Suroeste. As nosas bandeiras, estiradas, non formaban nin un pliegue. Algunhas ondas, que pasaban inadvertidas para o Great-Eastern, empezaban a inchar a superficie líquida.
Ás catro, o capitán Anderson mandou facer alto. Así que o barquillo satélite atracou, botóuselle unha escala de corda, pola cal empolicouse pesadamente o médico segundo do buque. O práctico baixou, con máis axilidade, ao seu bote que lle esperaba, e cuxos remeiros levaban cintos salvavidas. Á expectativa esperábaos unha elegante goleta, á cal abordaron moi pronto.
Rompeu de novo a marcha, acelerándose a do Great-Eastern a impulso das súas rodas e a súa hélice. O buque non arfaba, a pesar do vento que sopraba de proa. Pronto cubriron as sombras o mar, perdéndose na noite a costa do condado de Gales, sinalada pola punta de Holg-Head.

30 de abril de 2018

Lavadoiro do Parrote

Como o concello a mediados do XIX decidiu evitar que se empregaran para lavar a roupa as fontes da cidade, empezaron a ter maior uso os lavadoiros.

E así a construción destes útiles edificios en varios puntos da cidade chegou ao Parrote, á beira da Capitanía e do Xardín de san Carlos, no 1893.

Daba servizo á Cidade Alta. Abastecíase da fonte da praza de Azcárraga ou da Fariña.

Colgaban a coada diante dás murallas da cidade, ás veces directamente sobre as pedras para clarexar.

29 de abril de 2018

VASCO GIL e PERO MARTINZ

VASCO GIL e PERO MARTINZ

-Pero Martiiz, ora, por caridade,
vós, que vos teedes por sabedor,
dizede-mi quen é comendador
eno Hespital ora da escassidade,
ou na fraqueza, ou quen no forniz,
ou quen en quanto mal se faz e diz.
Se o sabedes, dizede verdade.

-Pois, Don Vaasc', un pouco m'ascoitade:
os que mal fazen e dizen son mil:
eno fornizio é Don Roí Gil
e Roí Martiiz ena falsidade,
e ena escasseza é o seu priol.
Non vos pod'hom'esto partir melhor;
se máis quiserdes, por máis preguntade.

-Pero Martiiz, mui ben respondestes,
pero sabía-m'eu esto per min
ca todos tres eran senhores i
das comendas, comendadores estes,
e partistes-mi-o tan ben, que m'é mal;
mais ar quer'ora de vós saber al:
que mi digades de quen no aprendestes.

-Vós, Don Vaasco, ja me cometestes
doutros preitos; des i, ar dig'assí:
non mi deu algo, pero lho pedí,
o priol; e fodí, e vós fodestes
con Roí Gil; e meus preitos talhei
con Frei Rodrigu'e mentiu-mi-os, e sei,
per aquest', a sa fazenda daquestes.

-Pero Martiiz, respondestes tan ben
en tod'esto, que fostes i con sén
e trobador, e cuid'eu que leestes.

-De vós, Don Vaasco, tod'esso m'é ben;
hei sis'e sei trobar e leo ben;
mais que tard'i que o vós entendestes!

28 de abril de 2018

Unha cidade flotante XXVII

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXVII

Non tardou o Great-Eastern en atravesar os peiraos do embarque de Liverpool. Os catro canóns, respectando a memoria dos mortos que a barcaza desembarcaba, permaneceron mudos, pero formidables aclamacións e vivas substituíron aqueles estampidos, que son as máis ruidosas manifestacións da cortesía nacional.
Resoaron palmoteos, levantáronse os brazos, axitáronse os panos con ese entusiasmo de que son tan pródigos os ingleses á saída de todo barco, aínda que sexa unha lancha que vai dar un paseo pola bahía. Mais ¡que xeito de responder a aqueles saúdos! Milleiros de curiosos coroaban as murallas de Liverpool e de Birkenhead.
Os boats, cargados de espectadores, hormigueaban no río. A tripulación do Lord Clyde, buque de guerra fondeado na dársena, saudou ao Great-Eastern coas súas aclamacións, desde o alto das vergas. Desde as toldillas dos buques ancorados no río, estrepitosas músicas enviábannos terribles harmonías que dominaban o balbordo. As bandeiras, en honra ao xigante, non cesaban de subir e baixar.
Pero pronto empezaron a amortecerse os berros, por mor da distancia. Pasamos rozando o Trípoli, paquebote da liña «Cunard», destinado ao transporte de emigrantes e que parecía unha lancha, a pesar das súas 2.000 toneladas. Despois, o fume cesou de escurecer o horizonte, aumentaron os espazos entre as casas e puido verse o campo por entre as paredes de ladrillo. Aínda se distinguían as casas de campo de recreo e, na beira dereita do río, saudáronnos os últimos vivas, desde a meseta do faro e as caras e flancos do baluarte.

27 de abril de 2018

Unha cidade flotante XXVI

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXVI

Case todos os viaxeiros contemplaban, desde a toldilla de proa, a dobre paisaxe que ofrecían Liverpool á dereita e Birkenhead á esquerda. O Mersey non deixaba, para o paso do noso enorme buque, máis que estreitas ruelas, entre os buques ancorados e os que se movían subindo ou baixando. Pero, sensible aos máis leves movementos da man do piloto, o Great-Eastern deslizábase por aquelas angosturas, áxil como unha piragua. Houbo un momento en que me pareceu imposible que deixásemos de pasar por ollo a unha fragata que cruzaba a corrente e que rozou, coas súas penoles, o casco da nosa xigantesca nave; pero se evitou o choque, e cando, desde as cofas, puiden ver aquel barco de 700 a 800 toneladas, pareceume un deses barquitos con que os nenos xogan nos estanques de Green-Park ou de Serpentine--River.

26 de abril de 2018

Unha cidade flotante XXV

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXV

CAPÍTULO V
A operación empezara de novo. O anchor-boat permitiu aliviar as cadeas, e as áncoras deixaron ao fin o terceiro leito. A unha e cuarto daban nos reloxos de Birkenhead; para aproveitar a marea, era indispensable que o Great-Eastern non retardase máis a súa saída. Subiron á pasadera o capitán e o piloto. Colocóse un tenente xunto ao aparello de sinais das rodas e outro xunto ao da hélice; entre os dous, xunto á ruedecilla destinada a mover o temón, estaba o temoneiro. Outros catro temoneiros, para o caso de que chegase a faltar a máquina de vapor, vixiaban na parte de popa, dispostos a manobrar as grandes rodas do temón. Para baixar o río, o Great-Eastern non tiña máis que hendir a marea.
Diose o sinal de partir. Resoou a hélice na popa, azoutaron as rodas lentamente as primeiras capas de auga, e empezou a moverse o buque.

25 de abril de 2018

Unha cidade flotante XXIV

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXIV

Todos acudimos. Os feridos foron levados á enfermería e mandouse desembarcar os cadáveres. A vida das xentes pobres é tan pouca cousa para os anglosaxóns, que apenas causou impresión a bordo tan triste suceso. Aqueles desgraciados, mortos ou feridos, non eran máis que dentes dunha roda, fáciles de repor.
a barcaza, dócil a un aceno que se lle fixo, volveu atracar ao noso costado.
Dirixinme á escaleira que non se quitou aínda. Os cadáveres, envolvidos en mantas, foron colocados sobre cuberta, na barcaza. Un dos médicos da dotación do Great-Eastern, foi acompañalos a Liverpool, con orde de regresar canto antes a bordo. Alejóse a barcaza, e os mariñeiros lavaron as manchas de sangue que ensuciaban a ponte.
Detalle curioso. Un viaxeiro levemente ferido por unha acha, marchouse na barcaza, aproveitando a ocasión. Xa estaba saturado de Great-Eastern.
Eu miraba a barcaza, que a todo vapor afastábase, cando oín ao meu irónico compañeiro, que murmuraba detrás de min:
-¡Bo principio de viaxe!
-Non pode ser peor -repliquei-. Teño a honra de falar a ... ?
-Ao doutor Dean Pitferge.

24 de abril de 2018

Unha cidade flotante XXIII

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXIII

Hallábame entón na toldilla de proa con algúns pasaxeiros, que contemplaban, como eu, os progresos da operación. Ao meu lado, un viaxeiro, impaciente, sen dúbida, pola lentitude da manobra, encollíase de ombreiros a cada pouco, burlándose da impoñente máquina. Era un hombrecillo fraco, nervioso, de viveza ratonil, cuxos ollos apenas #distinguir baixo os pliegues das súas pálpebras. Un fisonomista comprendese, á primeira ojeada, que a vida presentábase de cor de rosa a aquel filósofo, discípulo de Demócrito, que non daba punto de repouso aos seus músculos cigomáticos, necesarios para a acción da risa. Polo demais, como logo tiven ocasión de ver, era un bo compañeiro de viaxe. «Ata agora díxome-, había eu crido que as máquinas servían para axudar aos homes, e non para que estes axudásenas.»
Ía responder a observación tan sensata, cando se oíron berros. O meu veciño e eu corremos á proa, onde puidemos ver que foran derrubados todos os traballadores das pancas: uns levantábanse, outros non podían levantarse. Un piñón da máquina saltara, e a poderosa acción das cadeas fixera virar con espantosa forza o cabrestante. Os mariñeiros foran feridos, con terrible violencia, no peito ou na fronte. O irresistible molinete descrito polas soltas barras ferira a doce mariñeiros e morto a catro. Entre os feridos achábase o contramaestre, que era un escocés chamado Dundée.

23 de abril de 2018

Parrote

Nesta zona hai moito que os espazos ocupados pola praia e a primeira casa de baños da cidade quedaron sepultada pola Solana e o varadoiro.

Mesmo final que para a chamada Casa Gótica, que estaba situada facendo esquina entre o Paseo da Dársena e a rúa do Parrote.

Era o último edificio civil da idade media que quedaba na cidade e foi derrubado no 1936.

Construíuse a finais do século XV e pertenceu aos condes de Maceda, tendo ao longo dos anos diferentes usos, como o de cárcere.

O Concello quixo facer nel o Museo de Belas Artes, pero foi incapaz de adquirilo.

22 de abril de 2018

PERO VELHO DE TAVEIRÓS e PAI SOÁREZ DE TAVEIRÓS

PERO VELHO DE TAVEIRÓS e PAI SOÁREZ DE TAVEIRÓS

-Vi eu donas en celado
que ja sempre servirei
porque ando namorado;
pero non vo-las direi
con pavor que delas hei.
Assí mi han lá castigado.

-Des que essas donas vistes,
falaron-vos ren d'amor?
Dizede, se as conhocistes,
qual delas é a melhor?
Non fostes conhocedor,
quando as non departistes.

-Ambas eran nas melhores
que homen pode cousir:
brancas eran come flores.
Mais, por vos eu non mentir,
non as pudi departir,
tanto son bõas senhores.

-Alí perdeste-lo siso
quando as fostes veer,
ca no falar e no riso
poderades conhecer
qual ha melhor parecer.
Mais faliu-vos i o viso.

21 de abril de 2018

Unha cidade flotante XXII

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXII

Levar o áncora en tales condicións esixía esforzos considerables. En efecto, o buque, a impulso da corrente, estiraba as cadeas que o amarraban. Ademais, un forte vento do Suroeste, achando na súa masa un obstáculo, unía a súa acción á do fluxo. Para arrincar as pesadas áncoras do fondo de cieno necesitábanse poderosos aparellos. Un anchor-boat, buque especial, destinado a esta operación, enganchouse ás súas cadeas; pero non bastando os seus cabrestantes, houbo que recorrer aos aparellos mecánicos que tiña á súa disposición o Great-Eastern.
Na proa, para izar as áncoras, estaba disposta unha máquina da forza de setent a cabalos. Obtíñase unha forza considerable, que podía actuar inmediatamente sobre o cabrestante a que se enganchaban as cadeas, sen máis que facer pasar aos cilindros o vapor das caldeiras. Pero a inmensa forza da máquina foi insuficiente e houbo que acudir no seu socorro. Cincuenta mariños, obedecendo unha orde do capitán Anderson, colocaron as pancas e empezaron a virar o cabrestante.
O buque empezou a avanzar sobre as súas áncoras, pero con moita lentitude. Os elos rechinaban penosamente nos escobones; paréceme que algunhas voltas de roda, que permitisen embragar máis facilmente, aliviasen moito as cadeas.

20 de abril de 2018

Xornadas Irmandiñas

Xornadas Irmandiñas
Organizadas por INCUDE
Centro Universitario de Riazor
Almirante Lángara s. n.
Sábado 21 de abril de 2018
A partir das 19,00 horas

* Partidas do Xogo Irmandiños, creado pola nosa entidade

* Partidas de Carcassone. O xenial xogo de construcción de cidades.

* Partidas de Dixit

* Proba do xogo Los Constructores. Será a primeira vez que probemos este xogo.

Trofeos para os tres primeiros clasificados.

As xornadas nacen para conmemorar que o 25 de abril 1467 empezou a Grande Revolta Irmandiña.

19 de abril de 2018

Unha cidade flotante XXI

Xulio Verne
Unha cidade flotante XXI

CAPÍTULO IV
Fabián separouse de min, para ir recoñecer o seu aloxamento, no camarote 73 da serie do gran salón, cuxo número estaba marcado no seu billete. Naquel momento, grosos borbotones de fume revoloteaban en torno das anchas bocas das chemineas do buque. Oíase estremecer o casco das caldeiras ata nas profundidades da nave. Fuxía o estridente vapor polos tubos de escape, volvendo caer sobre cuberta, en forma de miúda choiva. Estrepitosos remolinos revelaban que se estaban ensaiando as máquinas. A presión dicía ao enxeñeiro que podiamos partir.
Foi preciso ante todo levar o áncora. A marea subía aínda e o Great-Eastern, movido polo seu empuxe, presentáballe a proa. Todo estaba disposto para baixar o río. O capitán Anderson tivera que aproveitar aquel momento para aparellar, pois a eslora do Great-Eastern non lle permitía evolucionar no Mersey. Non arrastrado pola bajamar, senón ao contrario, resistindo a rápida marea, era máis dono do seu barco e estaba máis seguro de poder manobrar hábilmente por entre as numerosas embarcacións que asucaban o río. O máis leve contacto con aquel xigante fose desastroso.